Blog

Hoe je Super Nintendospellen naar het Nederlands vertaalt met een Hex Editor

Ik was ongeveer 14 jaar oud toen ik per toeval de website van OK Impala! ontdekte. Helaas is de website in 2014 offline gehaald, maar de originele inhoud van de website is nog steeds te zien op Internet Archive. OK Impala! is de enige ROM-hacker die Nintendospellen vertaalde naar het Nederlands, en daarmee een van de miskende helden van het lokaliseren van videospellen. Waarom maakte deze digitale antilope Nederlandse vertalingen van rollenspellen uit het vorige decennium?

Na de eeuwwisseling zwermde in getale enkele ROM-hackers (hackers van de Read-Only Memory, de data op een spelcartridge) het internet op om videospellen die alleen uitgebracht waren in Japan te vertalen naar het Engels, zodat meer mensen ze konden spelen. Dit leidde uiteindelijk tot groepen vertaalhackers die ieder spellen voor de Nintendo en de Super Nintendo consoles vertaalde naar hun eigen moedertaal, zoals de bekende Hellenistische vertalers van Greekroms.net. Ok Impala! zei in een interview met Game Set Watch in 2008 dat er destijds geen Nederlandse community was voor vertaalhackers. Daarom nam hij de verantwoordelijkheid op zich om er één te beginnen. Hij vertaalde de Nintendospellen Super Mario Bros., Tetris, Ice Hockey en Duck Hunt, en lanceerde zijn website in 2002.

Nederlandse Super Nintendospellen zijn zeldzaam. Zó zeldzaam, dat ik er dusdanig lang over keuvelde dat ik besloot om het onderwerp zijn eigen artikel heb gegeven. Nadat ik OK Impala!’s schitterende schatkamer van spelvertalingen aantrof was ik meteen verknocht aan het idee om mijn eigen vertalingen te maken. En gelukkig had OK Impala! de moeite genomen om een handleiding te schrijven voor het bewerken van de hexadecimale code van de ROM’s die zelfs ik kon begrijpen. Deze handleiding leerde me over het tellen in een 16-tallig talstelsel,  en dit heeft me uiteindelijk gedreven om programmeertalen te leren.

Het spel dat ik koos om te vertalen was één van mijn favorieten: Tetris Attack. Ik kwam er echter snel achter dat het vertalen van ROM’s helemaal niet zo makkelijk was. De tekstvelden worden op het scherm getekend met een bepaalde afmeting, en de vertaling die je kiest moet daar binnen passen. Dit zorgt ervoor dat je creatief om moet gaan met taal, en soms afkortingen zal moeten gebruiken. Desondanks was ik vastberaden om de vertaling door te zetten en af te maken.

Helaas is dit zo lang geleden dat ik niet meer weet wat er met de vertaalde ROM is gebeurd. De ervaring van het vertalen van tekst is me echter altijd bijgebleven als iets waar ik van heb genoten. Ik zou graag willen eindigen met een saluut aan mijn landgenoot OK Impala!, om hem hopelijk te laten weten dat zijn harde werk niet onopgemerkt is gebleven.

Voor de geïnteresseerden: de vertalingen van OK Impala! zijn nog steeds te downloaden op ROMhacking.net.

BIJGEWERKT OP 6 mei 2021: OK Impala! is terug! Uit het niets kreeg ik een berichtje van de ROM-hacker uit mijn jeugd dat hij mijn blogpost had gelezen. Ontzettend leuk en onverwacht! OK Impala! is dus weer terug met een gloednieuwe website en een Twitter-account, én een indrukwekkende nieuwe ROM-hack die Super Mario Kart een gehele make-over geeft: Epic Racers. Neem snel een kijkje, want het is de moeite zeker waard!